Ipsos I&O deed in opdracht van Stichting School & Veiligheid en de alliantie ‘Worden Wie Je Bent’ onderzoek naar de invloed van de manosfeer (Engels: manosphere) op de sociale veiligheid binnen het Nederlandse onderwijs. Met een enquête onder 487 onderwijsprofessionals uit primair, voortgezet, middelbaar beroeps en speciaal onderwijs is gekeken naar hun ervaringen met het gedrag van jongeren, de impact op jongeren, onderwijsprofessionals, sfeer en veiligheid, en behoeften van onderwijsprofessionals bij het omgaan met de manosfeer.

Ga direct naar de pagina over dit onderzoek. Hier vind je:

• een factsheet met de belangrijkste conclusies
• 10 adviezen voor het onderwijs
• tips & tools voor in de klas
• FAQ’s over de manosfeer

Conclusie: invloed van de manosfeer is merkbaar in de klas, en scholen maken zich zorgen over sociale veiligheid

Het onderzoek, dat 11 mei 2026 werd gepubliceerd, laat zien dat de invloed van de manosfeer steeds vaker merkbaar is op Nederlandse scholen — en dat dit gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van leerlingen én personeel.

Invloed manosfeer toegenomen

Volgens 56% van de onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs is gedrag dat kan duiden op invloed van de manosfeer de afgelopen vier jaar toegenomen. Denk aan seksistische of denigrerende ‘grapjes’ over meiden of lhbt-leerlingen, verwijzingen naar manosfeer-influencers of afwijzen van zachtheid, empathie en zorgzaamheid bij mannen.

Zorgen over het schoolklimaat

Driekwart van de docenten, schoolleiders en ondersteuners maakt zich zorgen over de invloed van de manosfeer op jongens én op de sfeer en de sociale veiligheid op hun school. Zij zien vooral invloed op verbale agressie, onbegrip tussen meiden en jongens en op pestgedrag.

Volgens de respondenten voelen meiden en lhbt-leerlingen zich door gedrag en uitspraken van jongens het vaakst ongemakkelijk of onveilig . Maar ook jongens zelf hebben er last van. “De strikte normen over hoe je ‘een echte man’ zou moeten zijn, raken dus een brede groep leerlingen,” zegt Martje Heerkens van School & Veiligheid. “Om te kunnen leren op school moet je je veilig voelen. En die veiligheid staat onder druk.”

Sommige professionals zien het meer dan anderen

Wat opvalt is dat basisschoolprofessionals zich minder zorgen maken (47%), maar de afgelopen vier jaar wel een toename van signalen zien (64%). Dat is iets meer dan hun collega’s in de andere onderwijssectoren. In het middelbaar beroepsonderwijs ziet 56% van de professionals een toename van gedrag dat kan duiden op invloed van de manosfeer.

Vrouwen in het onderwijs signaleren vaker dan mannen een toename van gedrag dat mogelijk voorkomt uit de manosfeer. Zij ervaren ook meer negatief gedrag en negatieve invloed op de sfeer en omgang in de klas dan hun mannelijke collega’s.  29% van de vrouwelijke professionals ervaart dat hun autoriteit wordt ondermijnd door leerlingen vanwege hun vrouw-zijn.

Professionals willen graag hulp bij het omgaan met manosfeer-invloeden

Meer dan de helft van de onderwijsprofessionals zegt niet goed te weten hoe ze moet omgaan met manosfeer-invloeden in de klas en zou hier graag hulp bij krijgen. Zeven op de tien vinden dat er meer met leerlingen gepraat moet worden over mannelijkheid en vrouwelijkheid, gelijkwaardigheid en mediawijsheid. Bijvoorbeeld in het burgerschapsonderwijs.  

WWJB & partners ondersteunen scholen met gratis aanbod

Worden Wie Je Bent als alliantie èn alle vier de alliantiepartners adviseren en ondersteunen scholen hoe hier mee om te gaan, met concrete tips en tools.

• Bekijk een selectie van Tips & tools op de pagina over dit onderzoek, op de website van School & Veiligheid.
• Bekijk het gratis aanbod van Worden Wie Je Bent (zoals de workshop ‘Omgaan met de manosfeer’), onze zelf-doe-tips en inspiratie-artikelen.
• Lees wat Emancipator allemaal doet om de negatieve invloed van de manosfeer tegen te gaan; de kennis die Movisie hierover heeft; de aanpak van VHTO voor meer gelijke kansen in techniek en IT.