Onderzoek | po/vo/mbo | WWJB
Invloed van de manosfeer in de klas
Onderzoek van WWJB en School & Veiligheid laat zien dat de invloed van de manosfeer (Engels: ‘manosphere’) steeds vaker merkbaar is op Nederlandse scholen. Dat heeft gevolgen voor de sociale veiligheid van leerlingen/studenten én personeel. Lees meer over dit onderzoek en hoe Worden Wie Je Bent jou en jouw school kan ondersteunen om dit fenomeen te begrijpen en de negatieve gevolgen aan te pakken.
Directe actie:
- Workshop: Omgaan met de manosfeer op school.
- Community of Practice – op 23/9 over de manosfeer.
- Webinar ‘De invloed van de manosfeer op schoolveiligheid’ op 8 oktober.
Het onderzoek
Ga naar de pagina over dit onderzoek op de website van School & Veiligheid, met:
- factsheet met conclusies
- 10 adviezen voor het onderwijs
- tips & tools voor in de klas
- FAQ’s over de manosfeer
Conclusies
Het onderzoek, dat 11 mei 2026 werd gepubliceerd, werd uitgevoerd door Ipsos I&O onder 487 onderwijsprofessionals in het po, vo en mbo. De resultaten laten zien dat de invloed van de manosfeer steeds vaker merkbaar is op Nederlandse scholen en dat dit gevolgen heeft voor de sociale veiligheid van leerlingen/studenten én personeel. Onderwijsprofessionals maken zich hier zorgen over.
1) Invloed manosfeer toegenomen
Volgens 56% van de onderwijsprofessionals in het voortgezet onderwijs is gedrag dat kan duiden op invloed van de manosfeer de afgelopen vier jaar toegenomen. Denk aan seksistische of denigrerende ‘grapjes’ over meiden of lhbt-leerlingen, verwijzingen naar manosfeer-influencers of afwijzen van zachtheid, empathie en zorgzaamheid bij mannen.
2) Zorgen over het schoolklimaat
Driekwart van de docenten, schoolleiders en ondersteuners maakt zich zorgen over de invloed van de manosfeer op jongens én op de sfeer en de sociale veiligheid op hun school. Zij zien vooral invloed op verbale agressie, onbegrip tussen meiden en jongens en op pestgedrag.
Volgens de respondenten voelen meiden en lhbt-leerlingen zich door gedrag en uitspraken van jongens het vaakst ongemakkelijk of Hoeveel daarvan is toe te schrijven aan de manosfeer valt uit dit onderzoek niet op te maken. Maar ook jongens zelf hebben er last van. “De strikte normen over hoe je ‘een echte man’ zou moeten zijn, raken dus een brede groep leerlingen,” zegt Martje Heerkens van School & Veiligheid. “Om te kunnen leren op school moet je je veilig voelen. En die veiligheid staat onder druk.”
3) Sommige professionals zien het meer dan anderen
Wat opvalt is dat basisschoolprofessionals zich minder zorgen maken (47%), maar de afgelopen vier jaar wel een toename van signalen zien (64%). Dat is iets meer dan hun collega’s in de andere onderwijssectoren. In het middelbaar beroepsonderwijs ziet 56% van de professionals een toename van gedrag dat kan duiden op invloed van de manosfeer.
Vrouwen in het onderwijs signaleren vaker dan mannen een toename van gedrag dat mogelijk voorkomt uit de manosfeer. Zij ervaren ook meer negatief gedrag en negatieve invloed op de sfeer en omgang in de klas dan hun mannelijke collega’s. 29% van de vrouwelijke professionals ervaart dat hun autoriteit wordt hoeveel daarvan is toe te schrijven aan de manosfeer valt uit dit onderzoek niet op te maken door leerlingen vanwege hun vrouw-zijn.
4) Professionals willen graag hulp bij het omgaan met manosfeer-invloeden
Meer dan de helft van de onderwijsprofessionals zegt niet goed te weten hoe ze moet omgaan met manosfeer-invloeden in de klas en zou hier graag hulp bij krijgen. Zeven op de tien vinden dat er meer met leerlingen gepraat moet worden over mannelijkheid en vrouwelijkheid, gelijkwaardigheid en mediawijsheid. Bijvoorbeeld in het burgerschapsonderwijs.
WWJB & partners ondersteunen scholen met gratis aanbod
Worden Wie Je Bent als alliantie èn alle vier de alliantiepartners adviseren en ondersteunen scholen hoe hier mee om te gaan, met concrete tips en tools.
- Bekijk een selectie van Tips & tools op de pagina over dit onderzoek, op de website van School & Veiligheid.
- Bekijk het gratis aanbod van Worden Wie Je Bent (zoals de workshop ‘Omgaan met de manosfeer’), onze zelf-doe-tips en inspiratie-artikelen.
- Praat mee in de Community of Practice – op 23/9 gaat deze over de manosfeer.
- Meld je aan voor het webinar ‘De invloed van de manosfeer op schoolveiligheid’ op 8 oktober.
- Lees wat Emancipator allemaal doet om de negatieve invloed van de manosfeer tegen te gaan; de kennis die Movisie hierover heeft; en de aanpak van VHTO voor meer gelijke kansen in techniek en IT.
Verder lezen en kijken:
- Lees gratis het artikel dat de Volkskrant schreef samen met WWJB: De manosfeer is het klaslokaal binnengedrongen, (11 mei 2026). Het tweede deel is te lezen bij de Volkskrant: Wat krijgen 15-jarigen mee van de manosfeer? (16 mei 2026)
- Ook het Jeugdjournaal van 17 mei vertelde kinderen over het onderzoek, genderstereotypen en gendergelijkheid.
- RTL Tonight besteedde 11 mei aandacht aan het onderzoek met Karim Anghar en Simon van Teutem.
- Satirische song Even tot hier: In de manosfeer (15 mei 2026) – vrij naar ‘In de maneschijn klom ik op het trapje’)
- Louis Theroux: Inside the manosphere (maart 2026, Netflix)