interview | po vo | WWJB
Wil je ook met dit onderwerp aan de slag?
Neem contact met ons op, dan kijken we samen wat er mogelijk is voor jullie school.
‘Doorbreek genderstereotypen op school en in de klas’
Interview met Jolien Geerlings, projectleider bij Movisie
Bevorderen dat alle leerlingen en studenten in Nederland de ruimte krijgen om te ontdekken wat ze leuk vinden en goed kunnen. Zonder belemmerd te worden door stereotiepe verwachtingen over de rol en het gedrag van meiden en jongens. De alliantie Worden Wie je Bent zet zich daar sinds 2022 voor in. Jolien Geerlings van alliantiepartner Movisie vertelt over de achtergrond, aanpak en resultaten.
Wie kijkt naar cijfers over vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in beroepsgroepen, kan er niet omheen: gendergelijkheid is in Nederland nog ver weg. Zo zijn mannen sterk oververtegenwoordigd in technische beroepen, en vrouwen in beroepen in zorg en onderwijs. Vergeleken met andere Europese landen doet Nederland het niet goed, wat onder andere zichtbaar wordt in managersfuncties: in Nederland is zo’n 30 procent van de managers vrouw, in Bulgarije is dat 40 procent en in Zweden 45 procent. Bekijk ook eens de Gender Equality Index van het Europees Instituut voor Gendergelijkheid.
Dit interview is afkomstig van Movisie.nl
Verwachtingen
Aan school- en beroepskeuze van leerlingen liggen – veelal onbewuste – verwachtingen ten grondslag over wat past bij meiden en jongens. Die verwachtingen bestaan in de maatschappij, de opvoeding thuis en ook op school en in de klas, zegt Jolien Geerlings, projectleider bij Movisie. ‘Dat soort stereotiepe verwachtingen werkt bijvoorbeeld door in waarin docenten leerlingen stimuleren of juist niet, en dat kan leerlingen onbedoeld een bepaalde richting opsturen. Denk bijvoorbeeld aan extra werk dat leerlingen krijgen toegewezen in de klas. En wat je stimuleert, hangt samen met waar leerlingen zichzelf goed vinden. Dat noemen we self-efficacy, ofwel vertrouwen in eigen kunnen. Meiden krijgen daardoor bijvoorbeeld het idee dat ze minder goed zouden zijn in wiskunde en jongens dat ze niet goed kunnen handwerken.’
Wij stimuleren scholen om daar tegenwicht tegen te bieden. ‘Essentie is dat onderwijsprofessionals zich van zulke mechanismen bewust worden. En dat ze bereid zijn en worden toegerust om genderstereotypen op hun school te doorbreken. Dan krijgen leerlingen ruimte om zich te ontwikkelen in overeenstemming met hun diverse talenten en interesses.’
Op scholen aan de slag
Geerlings: ‘We verzorgen onder andere workshops voor leerlingen over gendernormen en beroepskeuze. Maar we werken vooral graag samen met docenten. We doen inspiratiesessies, waarbij we docenten meer inzicht geven in de manieren waarop gendernormen hun gedrag als docent kunnen beïnvloeden. En welke gevolgen dat heeft voor leerlingen, bijvoorbeeld voor hun gedachten over waar ze goed in zijn. Of we bespreken interacties in de klas: zeggen medeleerlingen er bijvoorbeeld iets van als er iemand een denigrerende opmerking maakt over een meisje in de klas?’
Wat gebeurt er als je genderstereotiepe rollen in de eindmusical omdraait?
We hebben een Gender Scan ontwikkeld om bij scholen in kaart te brengen hoe gendernormen een rol spelen in de school. Geerlings: ‘Daarbij kijken we bijvoorbeeld naar de manier waarop ze voorlichting geven over vervolgopleidingen of omgaan met sociale veiligheid.’
We kijken ook geregeld samen met scholen naar manieren om dingen anders te doen. ‘Wat gebeurt er bijvoorbeeld als je de genderstereotiepe rollen in de eindmusical omdraait? En hoe pakt het uit als je ervoor zorgt dat leerlingen altijd in gemende groepjes samenwerken? Of wat gebeurt er als je zorgt dat er een dag in de week geen bal op het speelplein is? Gaan leerlingen dan anders spelen? Welke rolmodellen zitten er in je lesmateriaal, en kun je daarin ook minder stereotiepe rolmodellen aanbieden?’
Resultaten
We hebben de afgelopen jaren al flink wat voor elkaar gekregen. Geerlings: ‘We hebben al meer dan driehonderd scholen met onze activiteiten bereikt. En twintig tot dertig van die scholen zijn blijvend bij ons aangehaakt om meerdere activiteiten te doen of een verdiepend traject te starten.’
Geerlings ziet positief resultaat van de activiteiten van de alliantie. ‘Leerlingen en studenten leren breder te kijken naar welke beroepen of studies voor hen mogelijk zijn. Ze gaan snappen dat het heel beperkend is om te denken dat een beroep niet bij je past omdat het als mannelijk of vrouwelijk wordt gezien. Maar nog belangrijker: docenten zien door onze activiteiten dat ze hun leerlingen of studenten veel meer ruimte kunnen bieden om hun eigen interesses te volgen. Vaak lukt dat al door hun werk net wat anders aan te pakken.’
Bondgenoten
Geerlings: ‘Ons motto is: doorbreek genderstereotypen op school en in de klas. Ik hoop dat we de komende tijd nog veel meer scholen, docenten en andere stakeholders kunnen mobiliseren om daarmee aan de slag te gaan. En dat ze daar onze praktische tools voor inzetten. Maar nog belangrijker is dat docenten en scholen kunnen aanhaken bij bondgenoten die hier ook aan werken. Ik ben vooral tevreden als docenten niet alleen staan, maar samen aan de slag kunnen.’